Επιστημονική δημοσίευση για τα δίχτυα-φαντάσματα στη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή του Σουνίου
Τα δίχτυα-φαντάσματα αποτελούν ένα από τα σοβαρότερα και λιγότερο ορατά προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Πρόκειται για αλιευτικά εργαλεία που χάνονται ή εγκαταλείπονται κατά τη διάρκεια αλιευτικών και υδατοκαλλιεργητικών δραστηριοτήτων, είτε λόγω ατυχημάτων, φθοράς, κακών καιρικών συνθηκών ή ελλιπούς διαχείρισης στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Η παραμονή τους στο θαλάσσιο περιβάλλον έχει πολυεπίπεδες επιπτώσεις: παγιδεύουν και οδηγούν στον θάνατο θαλάσσιους οργανισμούς, αλλοιώνουν τους βενθικούς οικοτόπους, επηρεάζουν τη δομή των οικοσυστημάτων και συμβάλλουν στη σταδιακή απελευθέρωση μικροπλαστικών στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Στο πλαίσιο του προγράμματος Αθηνά Ι. Μαρτίνου, πραγματοποιήθηκαν υποβρύχιες δράσεις καθαρισμού στη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή του Σουνίου (NATURA 2000), με στόχο την επιστημονική τεκμηρίωση του προβλήματος και την αξιολόγηση της απομάκρυνσης των διχτυών-φαντασμάτων. Οι εργασίες περιλάμβαναν τον εντοπισμό των διχτυών, την καταγραφή της οικολογικής τους κατάστασης, την αξιολόγηση της δυνατότητας ασφαλούς απομάκρυνσής τους και, όπου κρίθηκε εφικτό, την ανάσυρσή τους.
Κατά τη διάρκεια των δράσεων του προγράμματος απομακρύνθηκαν συνολικά 1.200 kg διχτυών-φαντασμάτων, ενώ καταγράφηκαν 68 διαφορετικά είδη που είχαν αποικίσει τα δίχτυα. Τα είδη ανήκαν σε ένα ευρύ φάσμα ταξινομικών ομάδων, όπως Μαλάκια (Mollusca), Ποριφόρα (Porifera), Χορδωτά (Chordata), Αρθρόποδα (Arthropoda), Εχινόδερμα (Echinodermata), Βρυόζωα (Bryozoa), Φαιοφύκη (Ochrophyta), Αγγειόφυτα (Tracheophyta), Ροδόφυκη (Rhodophyta), Κνιδόζωα (Cnidaria), Χλωροφύκη (Chlorophyta) και Δακτυλιοσκώληκες (Annelida).
Από τα καταγεγραμμένα είδη, το 86% ήταν ιθαγενή της Μεσογείου, ενώ το 14% χωροκατακτητικά. Κανένα από τα είδη που καταγράφηκαν δεν περιλαμβάνεται, έως σήμερα, στις απειλούμενες κατηγορίες της IUCN, ωστόσο η παρουσία και η αλληλεπίδρασή τους με τα δίχτυα-φαντάσματα αναδεικνύει τη σύνθετη οικολογική διάσταση του προβλήματος.
