Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών 2026

Η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών αποτελεί μια εξαιρετική αφορμή να θυμόμαστε και να σκεφτόμαστε τη Θάλασσα. Η θάλασσα είναι κομμάτι του ποιοι είμαστε, όχι μόνο στην Ελλάδα , μια χώρα με δεκάδες χιλιόμετρα ακτογραμμή και με πολλούς συμπολίτες μας να εξαρτώνται από τη θάλασσα για την επιβίωσή τους, αλλά και ερυύτερα σε επίπεδο είδους.

Το οξυγόνο που αναπνέουμε, προέρχεται σε ποσοστό πάνω από 50% από τη θάλασσα. Το διοξείδιο του άνθρακα  αλλά και η παραγώμενη θερμότητα, απορροφώνται σε εξαιρετικά υψηλά ποσοστά από τη θάλασσα.  Στη θάλασσα, και αυτό αφορά μια υγιή θάλασσα με ακμάζοντα οικοσυστήματα,  οφείλουμε τον έλεγχο θερμοκρασίας της Γης, το οξυγόνο, το νερό και τον κύκλο του νερού, τη δροσιά, το φαγητό.

Από την άλλη μεριά, σήμερα το θαλάσσιο τοπίο βιώνει απειλές τέτοιου μεγέθους και τέτοιας κλίμακας, που το περίεργο δεν είναι να μιλάμε για θαλάσσια προστασία, αλλά το να μην το κάνουμε.  Οι 3 μεγάλες αλληλένδετες κρίσεις της εποχής μας- Η Κλιματική κρίση- η Κρίση της βιοποικιλότητας και η Κρίση των πλαστικών απειλούν τα θαλάσσια οικοσυστήματα με πρωτοφανείς τρόπους.

• Τα πλαστικά μιας χρήσης αποτελούν το 50-70% της θαλάσσιας ρύπανσης.
• Οι ίνες πολυεστέρα, ένα πλαστικό υλικό που χρησιμοποιείται συχνά για την κατασκευή ρούχων, αποτελούσαν περίπου το 75% των μικροπλαστικών που εντοπίστηκαν στον Αρκτικό Ωκεανό.
• Η παγκόσμια υπεραλίευση αυξάνεται σχεδόν αδιάκοπα από τη δεκαετία του 1970, με περίπου το 35,4% του συνόλου των αλιευτικών αποθεμάτων να αλιεύεται πλέον σε βιολογικά μη βιώσιμα επίπεδα. Επιπλέον, πάνω από το 90% των πληθυσμών των μεγάλων αρπακτικών ψαριών έχει ήδη αλιευθεί, ενώ η Μεσόγειος αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές, με έως και το 91% των αποθεμάτων να θεωρείται υπεραλιευμένο, ενώ την ίδια στιγμή
• Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης αποσταθεροποιούν τα θαλάσσια οικοσυστήματα
• Τέλος, εμβληματικά είδη όπως τα κητώδη, τα δελφίνια, τα σαλάχια, οι καρχαρίες  απειλούνται σήμερα από ανθρωπογενείς δραστηριότητες όπως η ναυσιπλοΐα, τουριστική ανάπτυξη, οι εξορύξεις υδρογονανθράκων, οι εξορύξεις βαθέων υδάτων.

Από την άλλη μεριά, η ανεπαρκής εφαρμογή των πολιτικών δεσμεύσεων, η μη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία, η ελλιπής πολιτική βούληση, δημιουργούν ένα προβληματικό σκηνικό για τη θαλάσσια προστασία. Ακόμη και όπου υπάρχουν θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές και μέτρα προστασίας, αυτά συχνά υπάρχουν μονάχα στα χαρτιά: ενδεικτικό παράδειγμα ότι από τις 174 θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές στην Ελλάδα, μόλις οι 12 υπάγονται σε νομικό καθεστώς και προστατεύονται ουσιαστικά. 

Για να μπορούμε να συνεχίσουμε να αγαπάμε τη θάλασσα και βασιζόμαστε σε αυτήν για την επιβίωσή μας, πρέπει να υπάρχει. Να υφίστατια, να ακμάζει, να μπορεί να συντηρεί την βιοποικιλότητα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες.  Και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προστατεύεται μέσα από πολύ συγκεκριμένα, πολιτικά μέτρα.

Η παγκόσμια ημέρα  ωκεανών , δεν μπορεί να υφίσταται χωρίς να μιλήσουμε για την πολιτική προστασία της θάλασσας, την θέση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην πολιτική ατζέντα, τα συγκεκριμένα μέτρα που μετριάζουν την καταστρεπτική ανθρώπινη δραστηριότητα.

Το We Sea You, το πρώτο παρατηρητήριο για την συστηματική παρακολούθηση των πολιτικών δεσμεύσεων για τη προστασία της θάλασσας στην Ελλάδα , δημιουργήθηκε για να κάνει ακριβώς αυτό. Να μάς υπενθυμίζει ότι η θαλάσσια προστασία, είναι πέρα για πέρα πολιτική υπόθεση, και είναι υπόθεση όλων των πολιτών.

Παγκόσμια Ημέρα των Ωκεανών λοιπόν σημαίνει θαλάσσια προστασία.