Εγκρίθηκε σχέδιο διαχείρισης για την προστασία της Γυάρου
Πρόκειται για την έγκριση του Σχεδίου Διαχείρισης της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής Γυάρου (ΘΠΠ Γυάρου) με Κοινή Απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, που προδιαγράφει συγκεκριμένες δράσεις και διασφαλίζει με τον πλέον επίσημο τρόπο την ενεργή διαχείριση και την προστασία της περιοχής στην πράξη.
Πρόκειται για το πρώτο Σχέδιο Διαχείρισης που θεσπίζεται για προστατευόμενη περιοχή στη χώρα μας μετά από το 2020, όταν και άλλαξε το καθεστώς για τη διαχείριση του δικτύου των προστατευόμενων περιοχών και ιδρύθηκε ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).
Η σημασία ενός σχεδίου διαχείρισης είναι κομβική για μία προστατευόμενη περιοχή, καθώς με αυτό προδιαγράφονται στόχοι και δράσεις διαχείρισης, δηλαδή το σύνολο των παρεμβάσεων που είναι απαραίτητες για τη διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων. Επιπρόσθετα, οι δράσεις διαχείρισης ιεραρχούνται αλλά και εξειδικεύονται, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης και του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής τους. Με το ίδιο εργαλείο μπορεί επίσης, να εξειδικεύονται οι ρυθμίσεις για έργα και δραστηριότητες που έχουν τεθεί με το σχετικό ΠΔ, προσφέροντας επιπρόσθετες και ειδικές εγγυήσεις προστασίας.
Με βάση το Σχέδιο Διαχείρισης της ΘΠΠ Γυάρου, οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας και ειδικά ο ΟΦΥΠΕΚΑ καλούνται πλέον να υλοποιήσουν άμεσα τις επιμέρους δράσεις του και να εντατικοποιήσουν την αποτελεσματική διαχείριση της ΘΠΠ Γυάρου, ώστε να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής, εντάσσοντας και τις τοπικές κοινωνίες στη διακυβέρνηση της.
Το WWF Ελλάς χαιρετίζει την κίνηση αυτή του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αφού διαμορφώνεται πλέον ένα σαφές πλαίσιο δράσεων και παρεμβάσεων διαχείρισης για την προστασία της μοναδικής αυτής περιοχής και της βιοποικιλότητας που φιλοξενεί.
To Σχέδιο Διαχείρισης προβλέπει 5 άξονες δράσεων: α) διατήρηση και αποκατάσταση προστατευτέων αντικειμένων, β) παρακολούθηση & έρευνα, γ) ενημέρωση – ευαισθητοποίηση & εκπαίδευση, δ) εξειδίκευση όρων και περιορισμών άσκησης δραστηριοτήτων και ε) εποπτεία & φύλαξη. Παράλληλα, στους άξονες αυτούς προδιαγράφεται μια σειρά από μελέτες, δράσεις και έργα που θα πρέπει να υλοποιηθούν μέσα στην επόμενη πενταετία και ορίζει τον προϋπολογισμό τους και τις πηγές χρηματοδότησης. Αν και ο προϋπολογισμός του Σχεδίου Διαχείρισης είναι σημαντικά μειωμένος σε σχέση με τις προτάσεις δράσεων που είχαν ενσωματωθεί στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για την περιοχή, διαμορφώνεται πλέον ένα συγκεκριμένο πλάνο δράσης που στόχο έχει να εξασφαλίσει ότι ο φυσικός πλούτος του νησιού θα διαφυλαχθεί σε βάθος χρόνου, στηρίζοντας παράλληλα, μέσω αυτού, και τις τοπικές κοινωνίες των Βόρειων Κυκλάδων.
Το WWF Ελλάς, ήδη από το 2013 σε συνεργασία με ποικίλους φορείς, έχει ηγηθεί ενός πολυσχιδούς προγράμματος για την προστασία της χερσαίας και θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Γυάρου, ξεκινώντας από την καταγραφή του φυσικού πλούτου της περιοχής και συνεχίζοντας με την εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών διαχείρισης, επιστημονικής έρευνας, αλλά και συμμετοχικής διακυβέρνησης. Στην πορεία αυτή καταγράφηκαν ορισμένα σημαντικά επιτεύγματα, όπως η ανάκαμψη χερσαίων και θαλάσσιων οικοτόπων, η αύξηση ιχθυαποθεμάτων, καθώς και η διατήρηση πληθυσμών για ορισμένα σπάνια και απειλούμενα είδη που εντοπίζονται στη Γυάρο (π.χ. η μεσογειακή φώκια Monachus monachus και το θαλασσοπούλι μύχος Puffinus yelkouan).
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας καλείται να αξιοποιήσει την εμπειρία θεσμοθέτησης του ΠΔ και του Σχεδίου Διαχείρισης της Γυάρου αλλά και αυτή του πρόσφατου εγχειρήματος των θαλάσσιων πάρκων, προς όφελος του εθνικού συστήματος προστατευόμενων περιοχών. Συγκεκριμένα απαιτείται κάθε απαραίτητη πρωτοβουλία προκειμένου να ολοκληρωθεί το έργο των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και να θεσπιστούν ακολούθως τα προβλεπόμενα Προεδρικά Διατάγματα και Σχέδια Διαχείρισης, έτσι ώστε όλες οι προστατευόμενες περιοχές της χώρας να τύχουν πραγματικής προστασίας και διαχείρισης.
Ο Δρ. Σπύρος Κοτομάτας, υπεύθυνος του προγράμματος της ΘΠΠ Γυάρου για το WWF Ελλάς, δηλώνει: «Μετά από μια δεκαετία επίμονης δουλειάς και ουσιαστικής συνεργασίας με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, άλλο ένα σημαντικό βήμα έγινε για την προστασία της Γυάρου. Το Σχέδιο Διαχείρισης της ΘΠΠ Γυάρου, το πρώτο στη χώρα μας για μια προστατευόμενη περιοχή υπό το νέο θεσμικό πλαίσιο, πρέπει τώρα να γίνει πράξη. Η Γυάρος αποδεικνύει για μια ακόμα φορά ότι όταν ενώνουμε δυνάμεις για ένα κοινό όραμα, η προστασία της φύσης και η βιώσιμη ανάπτυξη, γίνονται πράξη, όπως πρέπει να συμβεί και στα θαλάσσια πάρκα του Αιγαίου και του Ιονίου, αλλά και στις υπόλοιπες προστατευόμενες περιοχές της χώρας».
