Φεβρουάριος 2026
Κρίσιμοι βιότοποι των θαλάσσιων χελωνών σε Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρο παραμένουν σε κίνδυνο
- Ο Κόλπος του Λαγανά φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες περιοχές ωοτοκίας της Caretta caretta στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο, με κατά μέσο όρο 1.200 φωλιές κάθε χρόνο. Ωστόσο, οι θαλάσσιες χελώνες και οι βιότοποι τους στη Ζάκυνθο υφίστανται τεράστιες πιέσεις λόγω της έντονης τουριστικής δραστηριότητας στο νησί, το οποίο υποδέχεται περισσότερους από 850.000 επισκέπτες κάθε καλοκαίρι. Η υπόθεση εισήχθη για πρώτη φορά στη Σύμβαση της Βέρνης από το MEDASSET το 1984, και ως αποτέλεσμα, η Μόνιμη Επιτροπή εξέδωσε τη Σύσταση No. 9 το 1987, για να διασφαλίσει την προστασία της περιοχής. Περισσότερο από τριάντα χρόνια αργότερα, οι θαλάσσιες χελώνες και οι οικότοποί τους στον Κόλπο του Λαγανά βρίσκονται ακόμη υπό τεράστια πίεση. Παρά τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου (ΕΘΠΖ) με Προεδρικό Διάταγμα το 1999, η ελληνική κυβέρνηση δεν κατάφερε να παράσχει επαρκή προστασία και ο «φάκελος της υπόθεσης» άνοιξε ξανά το 2020 από τη Μόνιμη Επιτροπή.
- O Κυπαρισσιακός Κόλπος αποτελεί την σημαντικότερη περιοχή ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta σε ολόκληρη την Μεσόγειο! Αν και οι παραλίες ωοτοκίας ανήκουν σε περιοχή του δικτύου NATURA 2000, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει λάβει, ούτε έχει επιβάλει τα απαραίτητα μέτρα διατήρησης και διαχείρισης της περιοχής, έντεκα χρόνια μετά τη Σύσταση Νο. 174 της Σύμβασης της Βέρνης (Δεκέμβριος 2014) και εννέα χρόνια μετά την καταδικαστική Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Νοέμβριος 2016). Το Προεδρικό Διάταγμα που υιοθετήθηκε τον Οκτώβριο του 2018 ώστε να υπάρχει έννομη προστασία στην περιοχή δεν εφαρμόζεται ενώ επί σειρά ετών τονίζουμε κατ΄επανάληψη την επείγουσα ανάγκη της δημιουργίας και εφαρμογής Σχεδίου Διαχείρισης της περιοχής, καθώς το Προεδρικό Διάταγμα δεν αντιμετωπίζει πολλά σημαντικά ζητήματα. Οι απειλές που καταγράφηκαν περιλάμβαναν τη συνεχιζόμενη κατασκευή παράνομων κτιρίων κατά μήκος της προστατευόμενης ακτογραμμής, τη συνεχιζόμενη φύτευση και τη μη απομάκρυνση προηγουμένων φυτεμένων δέντρων και ξενικών ειδών στις παραλίες ωοτοκίας, την καταστροφή των αμμοθινών, την ανεμπόδιστη πρόσβαση οχημάτων στις παραλίες ωοτοκίας και το παράνομο οδικό δίκτυο κατά μήκος των προστατευόμενων αμμοθινών, την έλλειψη διαχείρισης των επίπλων παραλίας, τη φωτορύπανση και τις αλιευτικές δραστηριότητες.
Επιπλέον, οι συμβάσεις που έχει υπογράψει το ελληνικό κράτος για την εξερεύνηση και πιθανή εξόρυξη υδρογονανθράκων στις παρακείμενες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές αποτελούν σημαντική πρόσθετη απειλή.
- Το MEDASSET διεξάγει επιτόπιες αυτοψίες και υλοποιεί εκστρατείες με στόχο τη βελτίωση της προστασίας των παραλιών ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στην Πάταρα και τη Φετιγιέ από το 1988. Και οι δύο περιοχές έχουν χαρακτηριστεί ως «Ειδικά Προστατευόμενες Περιοχές» (Specially Protected Areas – SPAs). Οι αξιολογήσεις για το 2025 αποδεικνύουν για ακόμη μία φορά ότι υπάρχει σαφής διαφορά στο επίπεδο προστασίας και στην εφαρμογή της πλειονότητας των Συστάσεων που υιοθετήθηκαν από τη Σύμβαση της Βέρνης το 2015 για τη Φετιγιέ (Σύσταση υπ’ αριθ. 183) και την Πάταρα (Σύσταση υπ’ αριθ. 182).
- Η 12.5 χιλιομέτρων παραλία του Anamur είναι η 2η πιο σημαντική περιοχή φωλεοποίησης της Caretta caretta στην Τουρκία και η 4η στην Μεσόγειο. Αποτελεί «Ζώνη Ειδικής Προστασίας – ΖΕΠ» και εκεί φωλεοποιούν επίσης η Πράσινη χελώνα και η χελώνα του Νείλου (Trionyx triunguis), η οποία είναι σε «κρίσιμο κίνδυνο» σύμφωνα με την Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών. Παρόλα αυτά, εξαιτίας της παράνομης δόμησης, ένα φάκελος υπόθεσης άνοιξε για το Αναμούρ κατά τη συνεδρίαση της 42ης Μόνιμης Επιτροπής το Δεκέμβριο του 2022. Η επιτόπια αυτοψία του 2025 που διενήργησε το MEDASSET, αποκάλυψε ότι καμία πρόοδος δεν έχει γίνει για την εφαρμογή της Σύστασης 226 (2024) και ότι η καταστροφική δόμηση συνεχίζεται.
- Η Πράσινη χελώνα (Chelonia mydas) είναι ένα παγκοσμίως «Κινδυνεύον» είδος και οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μόνο 784 ενήλικες θηλυκές χελώνες που ωοτοκούν στη Μεσόγειο (1,164 – 2.674 φωλιές ανά έτος). Το Καζανλί φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες περιοχές ωοτοκίας για την πράσινη χελώνα στη Μεσόγειο. Μέρος της περιοχής έχει χαρακτηριστεί ως «Προστατευόμενη Περιοχή Πρώτου Βαθμού».Τα προβλήματα διατήρησης της περιοχής παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά από το MEDASSET στη Σύμβαση της Βέρνης το 1999 και ένα νέος φάκελος υπόθεσης ανοίχτηκε το 2000, ενώ ακολούθησε και η Σύσταση No. 95 το 2002. Ανάμεσα στις απειλές συγκαταλέγονται η διάβρωση των ακτών, τα τοξικά απόβλητα, τα αστικά λύματα, η φωτορύπανση και τα παράνομα κτίρια.
- Τα προβλήματα προστασίας των θαλάσσιων χελωνών σε περιοχές ωοτοκίας στον Ακάμα και τη Λίμνη τέθηκαν υπόψη της Σύμβασης της Βέρνης το 1996 από το MEDASSET, για λογαριασμό της ΜΚΟ Terra Cypria και ένας φάκελος υπόθεσης παραμένει ανοιχτός από το 1997, καθιστώντας τη μια από τις πιο μακροχρόνιες υποθέσεις της Σύμβασης της Βέρνης. Το Terra Cypria παρείχε στοιχεία ότι μετά από τόσα χρόνια τα περισσότερα από τα 13 σημεία της Σύμβασης Νο.191 (2016) παραμένουν ανεφάρμοστα και οι απειλές στις περιοχές ωοτοκίας παραμένουν.
