Παγκόσμια άνθιση φυκιών – είναι το περισσότερο πάντα καλύτερο;

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η άνθιση των φυκιών έχει αυξηθεί κατά 13,4% ετησίως στον τροπικό Ατλαντικό και τον δυτικό Ειρηνικό, με τις πιο δραματικές αυξήσεις να σημειώνονται μετά το 2008, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα.

Σε μια νέα μελέτη, αναφέρεται ότι αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να σκοτεινιάσει τα νερά, αλλάζοντας την οικολογία και τη γεωχημεία τους, και να επιταχύνει την κλιματική αλλαγή.

«Πριν από το 2008, δεν είχαν αναφερθεί σημαντικές ανθίσεις μακροφυκών [φυκιών], με εξαίρεση τα σάργασσα στη Θάλασσα των Σάργκασσων», δήλωσε ο Chuanmin Hu, καθηγητής ωκεανογραφίας στο USF College of Marine Science και κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Σε παγκόσμια κλίμακα, φαίνεται ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια αλλαγή καθεστώτος από έναν ωκεανό φτωχό σε μακροφύκη σε έναν ωκεανό πλούσιο σε μακροφύκη».

Ωστόσο, ενώ τα φύκια όπως τα σάργασα έχουν αναπτυχθεί σε ορισμένες περιοχές, το φυτοπλαγκτόν δεν έχει δείξει παρόμοιες αντιδράσεις στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανάπτυξή του μπορεί να είναι πιο ευαίσθητη στις μεταβολές της θερμοκρασίας και στον ευτροφισμό.

«Αν αυτό ισχύει, πιστεύουμε ότι έχει ήδη συμβεί μια αλλαγή καθεστώτος στις ωκεανογραφικές συνθήκες που ευνοεί τα μακροφύκη, η οποία θα έχει βαθιές επιπτώσεις στην ακτινοβολική δύναμη στην ατμόσφαιρα και στη διαθεσιμότητα φωτός στον ωκεανό, καθώς και στην απομόνωση άνθρακα, τη βιογεωχημεία των ωκεανών και τη σταθερότητα του ανώτερου στρώματος των ωκεανών», έγραψαν οι ερευνητές.

Επιπλέον η απρόσμενη αύξηση ενός είδους, όπως τα σάργασα, δεν αποσταθεροποιεί μονάχα τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα, αλλά δύναται να επηρεάζει δυσμενώς και τις αλιευτικές κοινότητες . Τα φύκια μπλέκονται σε δίχτυα, εμποδίζουν τα σκάφη να φτάσουν στα αλιευτικά πεδία, μειώνουν τις αλιεύσεις βασικών ειδών. Αυτές οι ανθίσεις μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές οικονομικές απώλειες, να βλάψουν τον τουρισμό, και να απειλούν την επισιτιστική ασφάλεια στις παράκτιες περιοχές, ιδίως στην Καραϊβική και τη Δυτική Αφρική. 

Η ραγδαία άνθιση φυκιών, όπως και άλλα αποσταθεροποιητικά φαινόμενα προκαλούμενα από τη κλιματική αλλαγή αποτελούν συχνά το πρώτο ντόμινο σε σειρά απρόσμενων αλλαγών και επιπτώσεων. Η κατάρευση και αποσταθεροποίηση των οικοσυστημάτων δεν γίνεται πάντα με τρόπο δραματικό και έντονο- κάποιες φορές προκαλείται αργά, κάτω από την επιφάνεια του νερού. Για την ουσιαστική προστασία της θάλασσας και των οικοσυστημάτων έτσι,  απαιτούνται ολιστικές, προληπτικές και δημιουργικές λύσεις που περιλαμβάνουν μέριμνα για τα οικοσυστήματα, τα άγρια είδη, τους ανθρώπους που εξαρτώνται από τη θάλασσα για την επιβίωσή τους.

Φωτογραφία: A beach in Playa Caribe, Dominican Republic, blanketed in sargassum, a floating macroalgae that forms vast colonies and drifts with the ocean currents. Photograph: Orlando Barría/EPA